Bato, Impeachment ni Sara Duterte, ug ang Dagan Padulong sa 2028

Ang isyu sa International Criminal Court (ICC) batok ni Senador Ronald “Bato” dela Rosa dili lang legal nga kaso, kundili usa ka panghitabo nga nag-uyog sa tibuok political landscape sa Pilipinas. Ang warrant sa ICC, nga may kalabotan sa drug war sa panahon ni Duterte, nagpadayag sa usa ka mensahe nga dugay nang gipangutana: dili na “untouchable” ang Duterte family. Ang ilang gahum nga kaniadto nagbarug sa kahadlok, karon nagsugod na og pagkatunaw. Si Bato dili lang senador; siya ang simbolo sa drug war. Mao nga sa dihang naapil siya sa ICC case, dili lamang siya ang natarget, kundi ang tibuok Duterte network. Ang mga lokal nga lider sa Mindanao ug Visayas, nga mao’y pinakapundasyon sa Duterte support, misugod og pangutana kung luwas pa ba silang mupadayon sa suporta, kay para sa politiko, ang risgo mao ang tinood nga duwa. Ug para kanila, ang ICC mao ang labing dako nga risgo karon.

Tungod niini, ang political image sa Duterte family nagsugod og lubad, ug ang pinakapektado si Vice President Sara Duterte. Karon nga seryoso na ang ICC sa drug war, tan-aw sa daghang politiko nga si Sara wala nay klarong proteksyon ug mahimong mabira sa dagan sa kaso. Mao nga nagkalig-on ang istorya sa iyang impeachment. Sa House of Representatives, dali ra kaayo makuha ang one-third nga boto aron iakyat ang impeachment sa Senado, kay daghan ang gusto molikay sa Duterte brand ug daghan sab ang gusto mo-align sa administrasyon aron masiguro ang ilang political future. Sa Senado, bisan two-thirds ang kinahanglan aron ma-convict, ang tinuod nga duwa kay numero lang: ang grupo nga makabuo og one-third nga makababag sa conviction maoy tinuod nga makapadagan sa pulitika. Ug karon, ang mga senador nagtan-aw sa 2028. Kinsa man ilang pakig-alyadohan? Ang pamilya nga nag-antos sa ICC pressure ug internal nga gubot, o ang bag-ong koalisyon nga nagdako ug nanginahanglan og numero para sa sunod nga eleksyon? Para kanila, praktikal ang pagbiya sa Duterte bloc.

Apan dili lang mga mambabalaod ang naglihok. Aduna puy mga oligarchs nga nasangit sa panahon ni PRRD—mga negosyante ug daku nga pamilya nga kaniadto giatake sa wala ug tuo. Kining mga oligarchs, nga adunay media influence, kwarta, ug international connections, karon hilom nga nagtinabangay batok sa posibilidad nga mobalik ang Duterte sa 2028. Apil sab ang Simbahang Katoliko, nga dugay nang nasuko sa mga pulong ug pag-atake ni Duterte, ilabi na niadtong iyang gitawag ang “stupid God.” Karon nga ni-ubos ang ilang gahum, mas lig-on ang moral voice sa Simbahan sa pagsaway ug pagpahinumdom sa publiko.

Sa dagan padulong sa eleksyon, klaro nga naa pa gihapon ang Duterte vote sa Visayas ug Mindanao, pero dili na ingon ka-solid. Napakyas ang ilang cohesion tungod sa kombinasyon sa ICC warrant, hulga sa impeachment, lihok sa oligarchs, ug moral pressure sa Simbahan. Daghan sa ilang kaalyado misugod og likay, nagtan-aw sa kahimtang, ug nangita og mas limpyo nga kapartner sa 2028. Ang political terrain karon nagpakita og klarong divide-and-conquer scenario: ICC sa ibabaw nga naghatag og international pressure; progressive groups sa centro nga nagduso og accountability; Kongreso nga naglihok base sa risgo ug self-preservation; oligarchs nga nagsuporta sa anti-Duterte forces; ug Simbahan nga nagbarog isip moral anchor. Kini nga kombinasyon nagmugna og usa ka political environment nga klarong nag-ingon: dili na panahon sa Duterte comeback.

Sa katapusan, mao kini ang leksyon: ang gahom nga gitukod sa kahadlok molanay sa dihang ang katawhan dili na mahadlok. Karon, ang kahadlok wala na sa kontra nila—naa na sa ilang kaugalingong kaalyado nga nagsugod og lihok, naglikay, ug naghinayhinay og biya. Samtang nagkaduol ang 2028, ang Duterte dynasty nag-atubang sa pinakakritikal nga yugto sa ilang political survival—giuy-og sa ICC, gihulga sa impeachment, giatake sa oligarchic ug moral fronts, ug gilumong sa narrative nga basin kini na ang kataposang kapitulo sa ilang pagdominar sa politika. Ang pangutana karon dili na kung makabalik ba sila sa Malacañang, kung dili kung pila na lang ka adlaw ang nabilin sa ilang impluwensiya sa nasud.

Ang countdown magsugod next year sa pagduso og lain na usab nga kaso para sa impeachment ni Vice President Sara Duterte.