Traffic sa Cagayan de Oro — Dili lamang kahasol, problema na sa sistema!
DILI lamang simpleng kahasol ang trapik sa Cagayan de Oro City matag adlaw!Nahimo na kini’g seryosong problema sa ciuad nga nakaapekto sa trabaho, negosyo, ug ilabina sa kaluwasan sa katawhan.Kaniadto ang pipila ka kilometros kaya lamang abton sulod 10 minutos , karon moabot na og 45 minutos hangtod usa ka oras, ilabina sa buntag ug hapon. Alang sa mga trabahante, estudyante, ug gagmay’ng negosyante, dako kining sayang sa oras, mas dako nga gasto sa gasolina, ug maka- stress matag adlaw.
Mas delikado pa, ang mga aksidente sa dalan nga susama nang nahimong normal. Sa Cagayan de Oro, adunay mga lima hangtod napulo ka traffic accidents matag adlaw. Adunay mga minor nga bangga, apan dili malikayan nga aduna usab seryoso ug sagad makamatay nga disgrasya. Klaro kaayo nga dili na kini simple nga aksidente lamang—hulagway na kini sa problema sa mga kadalanan ug sa pagdumala sa trapik.
Kadaghanan sa mga disgrasya susama og hinungdan: kusog ang padagan, reckless driving, mga motorela, taxi nga mosulod bisan asa, kakulangon sa disiplina sa dalan, ug dili kanunay’ng hugot nga traffic enforcement. Kung grabe ang trapik, dali masuko ang mga driver. Kung walay klaro ug patas nga balaod ang gipatuman, mosamot ang mga violation. Hinungdan ang disgrasya dili kalit lamang mahitabo—resulta kini sa problema sa sistema.
Ang tinuod nga hinungdan sa nagkagrabe nga trapik simple lamang: mas paspas ang pagdaghan sa mga sakyanan itandi sa mga dalan ug plano sa transportasyon. Daghan sa mga dalan sa Cagayan de Oro karaan na ug gihimo panahon nga gamay pa ang ihap sa mga sakyanan. Karon, susamang dalan ang gigamit na sa private cars, motorsiklo, delivery vans, truck, modern buses, lakip na ang mga bao-bao—tanan nag-ilog sa gamay’ng espasyo.
Dugang pa niini, ang illegal parking, mga vendor sa kilid sa dalan, loading ug unloading bisan asa- nga nagpagamay sa agianan sa sakyanan. Kasagaran, bisan ang traffic lights ug mga enforcer walay klarong koordinasyon, inay muhapsay ang dagan sa trapik, mosamot ang kalibog ug kasamok sa dalan.
Ang trapik dili lamang problema sa disiplina sa driver. Problema kini sa pamalaod ug sa pagplano sa dakbayan. Kung walay klaro ug long-term nga transport master plan, kung dili hugot ug patas ang enforcement, ug kung walay tarong ug kasaligan nga public transport, magpadayon gihapon ang trapik ug ang mga disgrasya. Ang clearing operations ug temporaryo nga rerouting makatabang , apan dili kini solusyon sa tinuod nga problema.
Kung magpadayon ang susamang kahimtang, mahal ang bayad sa katawhan. Mas daghan aksidente, mas daghan masamdan ug mamatay, mas dako ang gasto sa ospital ug sa sakyanan, ug mas daghan oras ang masayang. Ang trapik dili na problema sa umaabot—problema na kini nga gisagubang matag adlaw.
Sa katapusan, dili kulang ang Cagayan de Oro kung maningkamot ang mga driver ug traffic enforcer. Klaro ang kulang, lig-on, ug pangmalungtaron nga plano sa transportasyon ang angay sa paspas nga paglambo sa ciudad. Hangtod ang trapik magpabiling kasamok ug dili seryosohon ang problema sa sistema, magpadayon ang kasamok sa dalan. Usa ka presyo nga dili na angay bayran sa katawhan sa dakbayan.
