Kung Ang Ayuda sa Goberno mahimong permanenteng paagi aron mabuhi!

Ang Assistance to Individuals in Crisis Situations (AICS) usa ka programa sa gobyerno nga nagtinguha aron motabang sa mga Pilipino kung adunay emergency—sama sa grabe nga sakit, namatyan sa pamilya, kalamidad, o kahimtang nga wala nay ikapalit og pagkaon. Ang AICS usa ka temporary nga tabang, usa ka safety net kung kalit ug dako ang kalisod sa kinabuhi. Tinuod, daghang pamilya ang naluwas ug natabangan pinaagi niini.

Apan panahon na aron, pangutan-on ang kaugalingon:

nganong emergency aid man gihapon ang ginahanglan sa milyon-milyong ka Pilipino matag tuig?

Tan-awon nato ang datos.

Sa 2023, ang gobyerno migasto og 40.9 billion pesos alang sa AICS ug labaw sa 6.5 million ka Pilipino ang natabangan. Sa 2024, sobra gihapon sa 6 million ka tawo ang beneficiaries. Sa 2025, nadugangan ang pondo. Sa 2026, ang gobyerno nag-propose og 63.9 billion pesos nga budget alang sa AICS gikan sa 44.75 billion pesos. Mas taas og dul-an 50 porsyento.

Nagpasabot kini nga ang gobyerno nagdahom na daan nga milyon-milyon gihapon ka mga Pilipino ang magpadayon nga magsalig sa emergency aid sa umaabot.

Kung itandi sa TESDA—ang ahensya nga nag-atiman sa skills training, technical education, ug job preparation. Kini ang mga butang nga makatabang sa tawo nga makakita og trabaho o makasugod og negosyo. Apan sa milabayng mga tuig, ang budget sa TESDA miabot lamang og 18.7 billion pesos sa 2025 ug ang gi-propose sa bicam alang sa 2026 balor 20.2 billion pesos. Mas ubos itandi sa AICS.

Unsa man ang mensahe niini?

Mas daghan ang salapi nga gigasto sa tabang aron mabuhi, itandi sa tabang aron maka-panginabuhi.

Pananglitan ang usa ka ka motorela driver nga matag tuig magkasakit, kinahanglang molinya alang sa AICS aron makabayad sa hospital. Dili tapulan nagtinarong og panarbaho. Apan tungod kulang ang kita, mahal ang tambal, ug dili igo ang coverage sa PhilHealth, balik-balik kining mapugos mangayo og tabang. Kung ing-ani ang sitwasyon matag tuig, klaro nga dili ang AICS ang tinuod nga solusyon kung dili trabaho, kita, ug health system.

Rason nga molungtad ang AICS ug MAIFIP—tungod kung mapakyas ang basic systems, kinahanglan adunay motabang. Inay nga ayohon ang sistema nga dugay nang problema panahon, padayon hinuon ang pagpalapad sa emergency aid.

Usa sa issue ang paagi sa pagkuha og AICS. Sa papel, angay direkta sa DSWD ug ipa-assess sa social worker. Apan sa tinuod, daghan ang gisultihan nga mangayo og endorsement sa politiko. Kung susama niini ang sistema, ang tabang dili na tan-awon nga katungod, kondili pabor. Hinay-hinay, ang tawo makat-on unsaon paglinya ug magpakilooy, dili unsaon pagbarug sa kaugalingong mga tiil.

Mahinungdanonh klarohon: dili kini sala sa kabus. Nangayo sila og tabang tungod wala nay maduolan. Apan nagpakita kini nga mas sayon sa sistema ang ayuda inay empowerment. Ang ayuda dali ihatag, makita gilayon, dala pasalamat. Ang skills training, job creation, ug productivity reforms dugay, lisod, ug walay instant nga resulta—apan kini ang makahaw-as sa tawo sa kalisud.

Usa kini sa mga rason nganong ulahi ang Pilipinas sa daghang nasod sa ASEAN. Ang mga nasod nga kusog mo-invest sa skills, productivity, ug industry mas paspas motubo ang ekonomiya ug mas taas ang suholan sa ilang mga tawo. Ang nasod nga nagdepende sa emergency aid magpabiling lisod. Dili mahimong lig-on ang ekonomiya kung ang tudloan ang katawhan unsaon paglinya alang sa hinabang.

Ang AICS kinahanglan magpabilin, apan last resort lamang. Sa eksaktong direksyon, angayng kibhangan ang AICS matag tuig, samtang modako ang pondo alang sa skills, trabaho, ug negosyo. Apan kung lantawon ang 63.9 billion pesos nga proposed AICS budget sa 2026 mas dako pa itandi sa pondo sa skills training, klaro nga sayop ang prayoridad.

Kini ang pinakahinungdanong pangutana nga angay natong hisgutan isip nasod:

Sa sunod lima ka tuig, buot ba nato nga mas daghan pa ang maglinya alang sa AICS, o mas daghan ang adunay trabaho, negosyo, ug lig-on nga kita?

Ang tubag ani dili makita sa mga saad—makita kini sa atong budget.

Ang tinuod nga sukdanan sa kauswagan dili kung pila ka milyon ang nakadawat og AICS matag tuig, kondili kung pila na ka Pilipino ang dili na kinahanglan mangayo og AICS tungod aduna silay skills, trabaho, ug igo nga kita.

Hangtod dili mausab ang direksyon sa polisiya ug budget, ang emergency aid magpabilin dili lamang safety net—kondili permanenteng paagi aron mabuhi.